![](https://braaibbq.be/wp-content/uploads/2024/07/braaibbq_magie_van_zout2.jpg)
Op elke BBQ-beurs waar ik sta spreekt iemand me wel aan om me te vertellen dat er ‘veel’ zout in mijn rubs zit. Veel is natuurlijk relatief… Tegelijkertijd als een kruidenmix voor de helft of meer uit zout bestaat mag je je vragen stellen. Wanneer ik het gesprek aanga en de magie van zout uitleg begrijpen de meeste mensen wel de functie van zout.
Zout is een van de meest gebruikte en veelzijdige ingrediënten in de keuken. Het speelt een cruciale rol in het bereiden van vlees. Niet alleen als smaakmaker, maar ook als een middel om de textuur en houdbaarheid te verbeteren. In deze blogpost verkennen we de verschillende manieren waarop zout vlees beïnvloedt. Waaronder nat versus droog pekelen, de interactie van zout met eiwitten, zout als smaakversterker en zout als bewaarmiddel.
Nat versus Droogpekelen
Pekelen is een proces waarbij zout wordt gebruikt om vlees te conserveren en te verbeteren. Je kan op 2 manieren pekelen.
Nat pekelen houdt in dat vlees wordt ondergedompeld in een oplossing van water en zout, vaak gecombineerd met andere smaakmakers zoals suiker, kruiden en specerijen. Afhankelijk van de grootte van het vlees duurt dit proces duurt meestal enkele uren tot enkele dagen. Nat pekelen zorgt ervoor dat het zout gelijkmatig doordringt in het vlees, wat resulteert in een sappig en mals eindproduct.
Droog pekelen daarentegen, houdt in dat het zout direct op het vlees wordt gewreven zonder toevoeging van water. Dit proces duurt meestal langer dan nat pekelen, omdat het zout langzaam in het vlees trekt. Droog pekelen is vooral populair voor het bereiden van gerookt vlees en sommige traditionele hamsoorten.
Het Effect van Zout op de Eiwitten in Vlees
Zout speelt een cruciale rol in de interactie met eiwitten in vlees. Wanneer zout in contact komt met vlees, beginnen de natrium en chloride ionen in het zout de structuur van de eiwitten te veranderen. Dit is een proces dat we denaturatie noemen. Dit betekent dat de eiwitmoleculen hun oorspronkelijke vorm verliezen en zich opnieuw ordenen. Hierdoor gaan ze beter in staat zijn om vocht vast te houden waardoor het vlees sappiger en malser blijft.
Dus concreet: wanneer je zout op vlees strooit (vb: een steak) en dit enkele uren laat intrekken (= droog pekelen). Dan zal het vocht in het vlees en in de omgeving zich aantrekken tot de oppervlakte van de zoutkristallen. Beide gaan versmelten en je vlees zal vochtig worden. Dit vocht gaat (deels) terug in je vlees trekken. Omdat het zout de structuur van de eiwitten heeft gewijzigd zal het vlees malser zijn. Maar zal ook tijdens het garen beter vocht vasthouden.
Zout als Smaakversterker
Zout is een krachtige smaakversterker. Het heeft de unieke eigenschap om de natuurlijke smaken van vlees naar voren te brengen zonder deze te maskeren. Dit komt doordat zout de smaakpapillen op onze tong beïnvloedt, waardoor ze gevoeliger worden voor andere smaken zoals zoet, zuur en umami.
Door zout toe te voegen aan vlees worden subtiele smaken, die anders misschien onopgemerkt blijven, benadrukt. Dit maakt zout een onmisbaar ingrediënt in de keuken, vooral bij het bereiden van vleesgerechten waar diepe, rijke smaken gewenst zijn.
Zout als Bewaarmiddel
Zout wordt al eeuwenlang gebruikt als een effectief bewaarmiddel voor vlees. Het werkt door het onttrekken van vocht uit het vlees, waardoor de omgeving minder gunstig wordt voor bacteriën en andere micro-organismen die bederf veroorzaken. Dit vermindert de wateractiviteit in het vlees, wat de groei van schadelijke bacteriën vertraagt of stopt.
Historisch gezien was pekelen een van de weinige methoden om vlees te bewaren voordat koeling beschikbaar was. Tegenwoordig wordt zout nog steeds gebruikt in combinatie met andere conserveringsmethoden om de houdbaarheid van vlees te verlengen, vooral bij producten zoals spek, ham en gedroogde worsten.
Conclusie
Zout is een veelzijdig ingrediënt dat een essentiële rol speelt in de bereiding van vlees. Of het nu gaat om nat- of droogpekelen, het verbeteren van de eiwitstructuur, het versterken van smaken of het conserveren van vlees, zout blijft een onmisbaar hulpmiddel in de keuken. Door de unieke eigenschappen van zout te begrijpen en toe te passen, kan je als BBQ-liefhebber vleesgerechten van hogere kwaliteit en smaak bereiden.
Schrik dus niet af van een BBQ rub met +-30% zout, maar wees kritisch voor de 50% of meer variaties. Zout is essentieel en nodig in een kruidenmix.
Als je dit een leuke blogpost vind deel het dan met je familie en vrienden. Vertel er vooral over ons en volg ons op Facebook en/of Instragram voor meer van dit. Zo help je ons groeien en kunnen we American style barbecue beter promoten.
Wanneer je je inschrijft (gratis) op onze nieuwsbrief ben je lid van de Braai community en blijf je al eerste op hoogte van onze recepten en avonturen. Wij spammen je niet maar delen nu en dan wel eens een kortingscode uit voor onze webshop.